تجزيه و تركيب لا يكون : فعل مضارع منفى ، از افعال ناقصه . اسم : مضاف ، اسم براى « يكون » . زمان : مضاف اليه . خبرا : خبر است براى « لا يكون » . عن جثّة : جار و مجرور ، متعلّق است به « خبرا » . واو : عاطفه ان : حرف شرط . يفد : فعل مضارع ، فعل شرط ، ضمير فاعلى در آن به « اسم زمان » راجع است . فاخبرا : جواب است براى « ان » و فعل امر مؤكّد بنون تأكيد خفيفه كه نون را به الف قلب كرده‌اند . ترجمه : اسم زمان از اسم ذات خبر واقع نشده ولى اگر مفيد باشد پس البتّه آن را خبر قرار بده . شرح عربى : و لا يكون اسم زمان خبرا عن ، مبتدء ، جثّة ، فلا يقال : زيد يوم الجمعة . و ان يفد ، الاخبار به بان كان المبتداء عامّا و الزّمان خاصّا او كان اسم الذّات مثل اسم المعنى فى وقوعه وقتا دون وقت ، فاخبرا ، كنحن فى شهر كذا ، و الورد فى ايار . ترجمه و شرح : خبر واقع نشدن اسم زمان‌از اسم ذات مگر در صورت‌افاده معنى مصنّف گويد :